Logopedie: de 25 meest gestelde vragen | Aansprekend! Logopedie

Logope… wat? Logopedie: de 25 meest gestelde vragen over logopedie

Algemeen:

  1. Wat is logopedie? Een logopedist onderzoekt, adviseert en behandelt mensen die problemen ervaren op het gebied van stem, spraak, taal, gehoor en slikken (bron: NVLF). Dat is een mooie samenvatting van een zeer breed beroep. Niet elke logopedist behandelt iedere doelgroep.
  2. Logopedie, dat is alleen voor kinderen, toch? Een van de grootste misverstanden over logopedie is dat een logopedist alleen kinderen behandelt. Logopedisten zien echter mensen van alle leeftijden; van baby’s met voedingsproblemen (preverbale logopedie) tot en met volwassenen en ouderen. Wist je bijvoorbeeld dat een logopedist ook betrokken is bij de zorg voor mensen met neurologische problemen, zoals bijvoorbeeld na een herseninfarct, een spierziekte en de ziekte van Parkinson? 
  3. Hoe bepaalt de logopedist of behandeling nodig is? In de eerste sessie bespreken we het probleem waarvoor je komt. Aan de hand van verschillende vragen proberen we vervolgens, samen met jou, te bepalen of verder onderzoek wenselijk is. 
  4. Heb ik een verwijzing nodig? De meeste zorgverzekeraars vergoeden logopedie zonder verwijzing. Dat is fijn; minder gedoe! Vraag aan jouw logopedist of dit ook voor jou het geval is.
  5. Moet ik logopedie zelf betalen of wordt het vergoed? Logopedie wordt vergoed vanuit de basisverzekering. Daar is geen beperking aan gesteld; het wordt zo lang als nodig is vergoed. Voor kinderen geldt geen eigen risico; aan onderzoek en behandeling zijn dus geen kosten verbonden, voor volwassenen is dit wel het geval. Je kunt bij jouw zorgverzekering navragen wat de stand is van jouw eigen risico.
  6. Waar vindt de behandeling plaats; kan dat ook thuis? Als je echt niet in staat bent om naar de praktijk te komen, dan is een behandeling aan huis in sommige gevallen mogelijk. Dat kan echter niet zomaar, voor een behandeling aan huis moet een arts een specifieke indicatie afgeven.
  7. Waar vind ik een logopedist? Logopedisten kun je vinden op verschillende soorten werkplekken. Wij werken in een zelfstandige, vrijgevestigde praktijk en hebben contracten met zorgverzekeraars. Daarnaast zijn er ook logopedisten die werken op basisscholen, in gezondheidscentra, ziekenhuizen en verpleeghuizen. Je kunt zelf een logopedist in de buurt zoeken, of advies vragen aan de verwijzend arts, een leerkracht, etc. 
  8. Waar kan ik op letten om te weten of ik een goede logopedist heb gevonden? Logopedisten moeten zich registreren in het Kwaliteitsregister Paramedici. Om die registratie aan te vragen en te behouden moeten logopedisten aan strenge eisen voldoen wat betreft het aantal werk-ervaringsuren, nascholingen en het steeds verbeteren van de kwaliteit van de praktijk. Onze registratie kun je hier controleren (registratienummer 79907604091).
  9. Hoe kan ik me aanmelden bij een logopedist? Bij onze praktijk kun je je telefonisch, per e-mail of via de website aanmelden. We stellen dan alvast enkele vragen om te bepalen of je met jouw specifieke vraag bij onze praktijk aan het juiste adres bent.
  10. Mijn keel voelt vermoeid na een dag praten. Hoe kan de logopedist daarbij helpen? Soms gebruik je je stem onbewust niet goed, waardoor spreken al snel een overbelasting is. Wij brengen het stemgebruik en factoren die daarop van invloed zijn in kaart door middel van observatie en onderzoek. Aan de hand daarvan kan worden bepaald wat voor jouw stem nodig is om optimaal te functioneren.
  11. Wie kan mijn dossier, of dat van mijn kind, inzien? Je kunt zelf vragen om inzage in ons dossier. Dit is geregeld in de Wet op de Geneeskundige Behandelovereenkomst. Op jouw eigen logopedist na, mag verder niemand anders het dossier inzien tenzij je daar toestemming voor geeft. Elke logopedist is gehouden aan een beroepsgeheim.

Onderzoek en behandeling:

  1. Wat gebeurt er na de aanmelding? Bij de aanmelding kun je aangeven wanneer je beschikbaar bent. Afhankelijk van de eventuele wachttijd, wordt binnen enkele dagen of weken contact opgenomen om een eerste afspraak in te plannen. Is er een langere wachttijd, dan hoor je dit bij aanmelding van ons. Bij de eerste afspraak worden de benodigde gegevens verzameld om een dossier aan te maken en compleet te maken. Verder willen we natuurlijk weten waarom je bij ons komt, waar je onze hulp bij nodig hebt, zodat we kunnen bepalen hoe we jou of jouw kind kunnen helpen.
  2. Hoe lang duurt een behandeling? Een behandeling duurt in onze praktijk ongeveer 25 minuten.
  3. Kan de behandeling ook telefonisch of online plaatsvinden? Ja, dat kan. Het kan een fijne oplossing zijn als behandeling in de praktijk even niet mogelijk is, bijvoorbeeld zoals momenteel regelmatig gebeurt i.v.m. Corona-gerelateerde klachten. Vraag jouw logopedist naar de mogelijkheden.
  4. Hoe ziet een onderzoek eruit? Na de eerste sessie, waarin we samen met jou de hulpvraag (het probleem waarvoor je komt) hebben verkend, wordt indien nodig verder onderzoek gedaan. We leggen je natuurlijk precies uit welke onderzoeken we willen afnemen, waarom we voor deze onderzoeken kiezen en hoe lang de onderzoeken in totaal in beslag zullen nemen. Vaak neemt het onderzoek enkele sessies in beslag. Aan de hand van de onderzoeken en de informatie uit ons eerste gesprek, kunnen we formuleren wat er aan de hand is (een diagnose stellen) en kunnen we bepalen of een behandeltraject nodig is.
  5. Hoe ziet een behandeltraject eruit? Hoe lang is logopedie nodig? Dat verschilt enorm per persoon en per soort probleem. In de regel vinden behandelingen eens per week plaats en worden oefeningen meegegeven die thuis herhaald kunnen worden. Dat laatste is erg belangrijk om resultaat te kunnen boeken!
  6. Heb ik een vaste logopedist? Ja, we vinden het belangrijk dat je steeds een vertrouwd gezicht ziet. Daar zetten wij ons voor in. In sommige gevallen kan toch gekozen worden om van behandelaar te wisselen, bijvoorbeeld wanneer je op een andere dag/tijd behandeld wilt worden, maar dat gebeurt alleen in goed overleg.

Kinderen en logopedie

  1. Vanaf welke leeftijd kan mijn kind naar logopedie? Regelmatig wordt gedacht dat een logopedist nog niets kan met een heel jong kind. Toch zien wij kinderen al vanaf 2 jaar en soms zelfs al iets eerder. Zowel het onderzoek als de behandeling worden spelenderwijs aangeboden, waardoor bijna alle kinderen er veel plezier in hebben en intussen al heel wat opsteken! Te lang wachten zorgt soms juist voor meer problemen; vaak is het goed om op tijd actie te ondernemen. Natuurlijk hoor je het ook van ons als wij denken dat het beter is om nog even te wachten.
  2. Mag/moet ik aanwezig zijn bij de logopedie van mijn kind? Wij vinden het belangrijk dat er een ouder/verzorger aanwezig is, om te laten zien wat we doen en omdat het dan gemakkelijker is om de aangeboden oefeningen en tips ook thuis toe te kunnen passen. In sommige gevallen werkt het juist minder goed als er een ouder/verzorger bij is en dan kunnen we je vragen om even in de wachtkamer te wachten.
  3. Mijn kind is 2 jaar en praat nog niet. Wanneer is logopedie voor mijn kind nodig? De meeste kinderen beginnen ongeveer rond de eerste verjaardag met praten. Is jouw kind wat later, dan hoef je je niet direct zorgen te maken. Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen tempo. Tussen 18 en 24 maanden mag je verwachten dat je kind minimaal 5-10 woordjes gebruikt (bron: Gereviseerde Minimum Spreeknormen, S.M. Goorhuis-Brouwer). Is dat nog niet zo, dan is het aan te raden om contact op te nemen met een logopedist. Je kunt hierover ook overleggen met je consultatiebureau. Ook de SNEL-test is een handig hulpmiddel als je twijfelt of je kind al logopedie nodig heeft. 
  4. Mijn kind duimt en/of zuigt op een vinger/speen, is dat een probleem? Zuiggewoonten komen veel voor. Tot ongeveer 3 jaar heeft dat meestal nog geen nadelige gevolgen voor het gebit. Daarna kan dit wel het geval zijn en is het aan te raden om je kind te helpen dit af te leren. Je kunt voor hulp daarbij ook bij ons terecht.
  5. Mijn kind spreekt letters niet goed uit en is niet goed verstaanbaar, wanneer moet ik een logopedist raadplegen? Met 3,5-4 jaar mag je verwachten dat minimaal 50-70% van de gesproken taal verstaanbaar is. Tussen 4-5,5 jaar groeit dit naar 75-90%. Boven de 5,5 jaar mag je verwachten dat eigenlijk iedereen jouw kind goed kan verstaan (bron: Gereviseerde Minimum Spreeknormen, S.M. Goorhuis-Brouwer). Is jouw kind minder goed verstaanbaar dan wat hier boven genoemd is, of twijfel je hierover, dan is het raadzaam om contact op te nemen met een logopedist.
  6. Mijn kind begint opeens te stotteren, moet ik me hier zorgen om maken of gaat dit vanzelf over? Spreken is een complexe vaardigheid. Dit vereist een grote mate van coördinatie en timing. Het is dus niet verwonderlijk dat dit bij jonge kinderen niet altijd goed lukt. Je hoort dan dat ze een klank of een stukje van een woord herhalen of een klank langer aanhouden dan nodig is. Deze onvloeiendheden kunnen onderdeel zijn van de spraaktaalontwikkeling van een kind. Bij 50 – 80% van de kinderen die op peuter- of kleuterleeftijd hapert, verdwijnt dit vanzelf weer op het moment dat ze hun ‘spreekapparaat’ beter kunnen besturen. Bij sommige kinderen verdwijnt het stotteren echter niet vanzelf. Deze kinderen hebben in meer of mindere mate aanleg voor stotteren. Zij zijn namelijk geboren met een minder goede vaardigheid voor timing en coördinatie van de spraak. Je ziet dan vaak dat stotteren al in de familie voorkomt, maar dat hoeft niet altijd zo te zijn. Om uit te vinden of er een risico is op blijvend stotteren is de Screening Lijst Stotteren (SLS)ontwikkeld. Door de vragen in te vullen kun je zelf nagaan of je rustig kunt afwachten of toch alert moet blijven en eventueel hulp inschakelen (bron: www.stotteren.nl).
  7. Volgens mijn tandarts slikt mijn kind verkeerd. Waarom is dat een probleem? Bij verkeerd slikken ligt de tong vaak laag onder in de mond. Bij de slik wordt de tong dan tussen de tanden geperst. Doordat de tong zeer sterk is en slikken zeer frequent gebeurt (1500-2000x per dag!) is de invloed die verkeerd slikken op het gebit kan hebben zeer groot. Het is voor de tong niet moeilijk om de tanden scheef te duwen! Verder zorgt afwijkend slikken er ook vaak voor dat de bovenkaak niet op natuurlijke wijze verbreed wordt. De bovenkaak blijft dan te smal, waardoor niet alle tanden/kiezen erin passen en daardoor scheef gaan staan. Dit noemen we crowding. Hier vind je een mooi voorbeeld van verbeteringen in het gebit die in onze praktijk geboekt worden door middel van logopedie.
  8. Werkt de logopedist ook samen met de kinderopvang of school van mijn kind? Ja, zeker! Dat vinden wij erg belangrijk. In veel gevallen vraagt jouw logopedist je toestemming om te overleggen met de leidster(s) of leerkracht(en) van jouw kind. Uiteraard mag je het ook aangeven als je dit liever niet wilt of als je daarover zelf de regie wilt houden.

Door: Laura van der Heiden-den Haan, logopedist en praktijkeigenaar bij Aansprekend! Logopedie

Logopedie met Laura van der Heiden- den Haan

Laura van der Heiden- den Haan